کتاب «ابداع الاجتهاد بمنظور الأعلمیة بین الحداثة و التجدید فی المباني الأصولیه الخاصة» از جمله تالیفات آیه الله العظمی حاج شیخ محمد شبیری خاقانی (دام ظله العالی) به زبان عربی در زمینه اجتهاد و تقلید است.

کتاب حاضر حاوی مطالب زیر است:

• مقدمه: شامل مطالبی همچون ملکه اجتهاد، معنای عام و خاص ابداع، حرکت تکوینی و تشریعی و روابط بین آن ها، مباحث مربوط به اعلمیت و…
• باب اول (احکام اجتهاد): شامل مطالبی همچون موضوع اجتهاد، مایستنبط مجتهد، اجتهاد در فرض انسداد و…
• باب دوم (اجتهاد و تقلید): شامل مطالبی همچون تقلید از مجتهد متجزئ و مطلق، تبدل رای مجتهد، کشف خلاق نزد مجتهد، وجوب یا عدم وجوب تقلید، تقلید از مجتهد میت، تقلید در احکام تقلیدی و وضعی و…
• باب سوم (وظایف مکلف در عبادات و معاملات): شامل مطالبی همچون تعریف و موضوع و غایت اجتهاد، مباحث مربوط به استقراء، مصادر اجتهاد، قطع و ظن و اصول عملیه، قواعد فقهیه و…
• باب چهارم (احکام احتیاط): شامل مطالبی همچون احتیاط در فعل و ترک، عمومیت احتیاط نسبت به مقلد و مجتهد، اختلاف فتوا، ادله جواز تقلید، احکام عدول از مجتهد به مجتهد دیگر و…
• باب پنجم (تقلید از اعلم): شامل مطالبی همچون موضوع اعلم، دلیل اعلمیت، طرق اثبات اعلمیت، مباحث مربوط به تخییر در تقلید در فرض تساوی در اعلمیت، عمل جاهل مقصر و…
• باب ششم (راه های شناخت اجتهاد): شروط نه گانه مجتهد، تقلید از مجتهد غیر جامع الشرائط، وجوب تعلم و…
• باب هفتم (احکام اختصاصی مجتهد و قاضی): افراد فاقد شرایط فتوا دادن، افراد فاقد شرایط قضاوت کردن، عدم نفوذ حکم و فتوای فاقد الشرائط، مباحث مربوط به اجزاء، مباحث مربوط به طرق ثبوت فتوا، تقلید در اصول دین، تقلید در موضوعات مستنبطه، مباحث مربوط به ولایت مجتهد و…

کتاب حاضر پس از ویرایش، مجددا به زیور چاپ آراسته شد.